Dersler Anasayfa |  Anahtar Kelimeler |  Ders Ekle

       

 Bilgisayarda kullanılan birçok dosya türü vardır. Program dosyaları, yardımcı program dosyaları, veri dosyaları, metin dosyaları, resim dosyaları bunlardan sadece birkaçıdır. Örneğin;  hesaplama  işlemlerini  yapmak  için  kullanılan Hesap Makinesi programı (Calc.exe) aslında bir program dosyasıdır.Yazı yazmak için kullanılan Word programını bir ana program dosyası (Wi n w o r d . e x e) ve buna bağlı birçok yardımcı dosya oluşturmaktadır . Word programında hazırlanan belgelerin her biri bir dosya olarak saklanır. Dosyalar iki bölümden oluşur:

 
  Başlıca dosya çeşitleri şunlardır:


- Program dosyaları: Belirli bir görevi yerine getirmek üzere hazırlanan programlardır. Bu  dosyalar  tek  başlarına  çalışır  ve  herhangi  bir  programlama  dili  kullanılarak hazırlanır. EXE ve COM uzantılı bu programlar yardımıyla diğer dosya ve dosyalara erişim sağlanır. Örneğin; Powerpoint programı ile hazırlanan bir sunu dosyası ancak bu programlarla açılabilir ve içerisinde değişiklik yapılabilir.

- Yardımcı  program  dosyaları: Bu  dosyalar,  programların  çok  uzun  olmaları  durumunda çalışma performanslarını yükseltmek ve bilgisayarın hafızasında daha az yer kaplamalarını sağlamak  için parçalar hâlinde yazılırlar. Ana program  içerisinden gerektiğinde çağrılır ve çalıştırılırlar. Bir ana program birden fazla yardımcı programa sahip olabilir. Çağırma  işleminden kullanıcının haberi olmaz. Yardımcı programların OVR, DLL, OVL, SYS gibi uzantıları vardır.

- Sistem dosyaları: Bilgisayarın açılmasını sağlayan dosyalara sistem dosyaları adı verilir. IO.SYS, MSDOS.SYS ve COMMAND.COM adlı dosyalar sistem dosyalarıdır. Bu  dosyalar  bilgisayarın  açılmasını  sağlar. Bunların  yanında  bilgisayarın  açılması sırasında gerekli ayarların yapılmasını ve bilgisayarın çalıştırılmasını sağlayan dosyalar da mevcuttur. CONFIG.SYS ve AUTOEXEC.BAT bu türden dosyalardır.

- Veri dosyaları: İçerisinde işlenmemiş bilgilerin bulunduğu dosyalardır. Bilgiler bu dosyalara belli bir düzene göre kaydedilir.

- Bilgi dosyaları: İçerisinde belli bir düzene göre kaydedilmiş bilgilerin bulunduğu dosyalardır. Örneğin; öğrenci sicil bilgilerinin kaydedildiği dosyalar, aldıkları derslerin ve  notlarının  tutulduğu  dosyalar,  müşteri  bilgilerinin  kaydedildiği  dosyalar  bilgi dosyalarıdır. Bu dosyalar belli bir kayıt yapısına sahiptir. Her kayıt bir alandan oluşur. Örneğin; ad, soyad, öğrenci numarası, adres vb. bilgiler birer alandır (field). Hepsinin
oluşturduğu yapı  ise kayıt (record) olarak  tanımlanır. Kayıtların birleşmesi  ile bilgi dosyaları oluşur. Bilgi dosyalarına örnek olarak Word, Excel, Access gibi programların oluşturduğu dosyalar sayılabilir. Word programında hazırlanan belgelerin DOC,TXT, Excel programı tarafından kaydedilen belgelerin ise XLS gibi uzantıları vardır.

- İndex  dosyaları: Bilgi dosyalarında tutulan bilgilere daha hızlı erişimi sağlamak ve bu bilgileri  istenilen alan veya alanlara  sıralı olarak yerleştirmek  için kullanılan dosyalardır.  IND, NDX gibi uzantıları vardır. Bu dosyalar her veri programına göre farklı uzantılara sahiptir.

- Resim dosyaları: Herhangi bir çizim/tasarım programı  ile hazırlanan belgelerin tutulduğu dosyalardır. Kullanılan program türüne farklı uzantılar verilebilir. Bir çizim programı ile hazırlanan bir dosya başka bir çizim programı tarafından açılabilir. En çok kullanılan resim dosyası türleri BMP, JPG, GIF, PCX, TIF, TGA gibi uzantılar alır.